۹ نوامبر ۲۰۲۶ - فنلاند بالاترین نرخ ابتلا به دیابت نوع ۱ را در جهان دارد، اما کارشناسان نمیدانند چرا. در این کشور حدود ۵۰,۰۰۰ نفر با این بیماری زندگی میکنند و سالانه حدود ۱,۰۰۰ نفر جدید تشخیص داده میشوند.
دیابت نوع ۱ یک بیماری خودایمنی است که در آن بدن به سلولهای تولیدکننده انسولین در پانکراس (لوزالمعده) حمله کرده و بدن را کاملاً از انسولین محروم میکند.
دکتر لینا تورن، پزشک متخصص دیابت و دانشیار طب عمومی در دانشگاه هلسینکی، که هدایت یک پروژه تحقیقاتی در زمینه دیابت نوع ۱ را بر عهده دارد در برنامه Lite klokareاز شبکه Yle(که تقریباً میتوان آن را «کمی داناتر» ترجمه کرد) مهمان بود و به پرسشهای شنوندگان پاسخ داد. او گفت:« کشورهای نوردیک دیگر نیز برخی از بالاترین نرخهای ابتلای به این بیماری را دارند که این موضوع نظریههای متعددی را برانگیخته است. از جمله موارد دیگر، گمان میرود که اقلیم تاریک و کمبود ویتامین Dنیز ممکن است نقش داشته باشد، اما شواهد روشنی برای این موضوع وجود ندارد.»
سرنخهایی از روسیه و مهاجران
به گفتهٔ دکتر تورن، مقایسه با روسیه بهویژه جالب توجه است. با وجود اینکه ژنتیک در دو طرف مرز مشابه است، اما خطر ابتلا در فنلاند بهطور قابلتوجهی بالاتر است. این موضوع نشان میدهد که احتمالاً چیزی در محیط فنلاند باعث تحریک این بیماری میشود.
شواهد بیشتری مبنی بر نقش عوامل محیطی، در مورد افرادی که به فنلاند مهاجرت میکنند نیز وجود دارد؛ چرا که خطر ابتلای آنها نیز به سطح افراد بومی فنلاند افزایش مییابد.
مراقبت از دیابت نوع ۱ در ۳۰ سال گذشته بهشدت تغییر کرده و بسیار منعطفتر شده است. بیماران در گذشته نیاز به بستری شدن در بیمارستان و برنامهریزی غذایی بسیار سختگیرانه داشتند.
دکتر تورن گفت که اکنون درمان بر اساس نیاز هر بیمار شخصیسازی میشود، در حالی که در گذشته بیماران مجبور بودند خود را با درمان تطبیق دهند.
امروزه بسیاری از بیماران، بهویژه کودکان، در زمان تشخیص دیابت، یک پمپ انسولین نیمهخودکار دریافت میکنند. همچنین وجود انسولینهای با اثر سریع به آنها اجازه میدهد آزادانهتر غذا بخورند، اگرچه دسترسی به این پمپها در مناطق مختلف متفاوت بوده است.
منبع:
https://yle.fi/a/74-20255824